– వైష్ణవి ఘటన నేర్పుతున్న గుణపాఠం..
– హత్యకు హత్య సమాధానం కాదు..
– ఆవేశానికి లోనై ప్రాణాలు తీయడం, దానికి సామాజిక మద్దతు కోరడం మరింత ప్రమాదకరం
– ఒక విషాదం.. మరో విషాదానికి దారితీసింది.
– ఒక కుటుంబంలో చెలరేగిన కన్నీరు.. మరో కుటుంబంలోనూ విషాదాన్ని మిగిల్చింది.
జగిత్యాల జిల్లాకు చెందిన వైష్ణవి మృతిచెందిన ఘటనకు సంబంధించి ఆమె భర్త హరిబాబుపై కేసు నమోదై, ఆయన అరెస్టయ్యారు. అనంతరం బెయిల్పై విడుదలైన హరిబాబు సెప్టెంబరు 17న నిజామాబాద్లో హత్యకు గురయ్యారు. ఈ హత్యకు తానే బాధ్యుడినని వైష్ణవి సోదరుడు సంతోష్ చెప్పినట్లు వార్తా కథనాలు వెలువడ్డాయి. పోలీసులు ఆయనను అరెస్టు చేసి దర్యాప్తు కొనసాగిస్తున్నారు. ఈ రెండు ఘటనల వెనుక ఉన్న పూర్తి వాస్తవాలు దర్యాప్తు, న్యాయ ప్రక్రియలో తేలాల్సి ఉంది.అయితే ఈ ఘటనను కేవలం రెండు నేరాలుగా మాత్రమే చూస్తే అసలు ప్రశ్నకు సమాధానం దొరకదు. ఒక కుటుంబానికి జరిగిన విషాదం మరో కుటుంబాన్ని నాశనం చేయకుండా ఉండాలంటే ఏం చేయాలి? అన్నదే సమాజం ముందున్న అసలు ప్రశ్న.
*ఆవేదన నుంచి ప్రతీకారం వరకు..*
తనవారికి అన్యాయం జరిగిందన్న భావన కలిగినప్పుడు ఆవేదన, ఆగ్రహం కలగడం సహజం. కానీ ఆ ఆగ్రహం ప్రతీకారంగా మారినప్పుడు సమస్య పరిష్కారం కాదు.. మరో సమస్యకు ఆరంభమవుతుంది.నేరం జరిగితే దర్యాప్తు జరగాలి. ఆధారాలు సేకరించాలి. నిందితుడి పాత్రను న్యాయస్థానం నిర్ణయించాలి. తప్పు రుజువైతే చట్టప్రకారం శిక్ష పడాలి. వ్యక్తిగతంగా శిక్ష విధించడం న్యాయానికి ప్రత్యామ్నాయం కాదు.హత్యకు ప్రతీకారం హత్య అయితే.. న్యాయవ్యవస్థకు స్థానం ఎక్కడ?
*సోషల్ మీడియా.. సమాచారం నుంచి ఆవేశం వరకు*
సెల్ఫోన్ నేడు జీవితంలో భాగమైంది. యూట్యూబ్, ఇన్స్టాగ్రామ్ వంటి వేదికలు ప్రతిభను ప్రపంచానికి పరిచయం చేసే అవకాశాన్ని కల్పిస్తున్నాయి. అదే సమయంలో వ్యక్తిగత సమస్యలు, కుటుంబ విభేదాలు, ఆరోపణలు, ఆవేదనలు కూడా క్షణాల్లో సామాజిక మాధ్యమాల్లోకి వస్తున్నాయి.ఒకసారి వ్యక్తిగత అంశం సోషల్ మీడియాలోకి వెళితే అది ఇక పూర్తిగా వ్యక్తిగతంగా ఉండదు. వేలమంది చూస్తారు. వందలమంది వ్యాఖ్యానిస్తారు. వాస్తవాలు పూర్తిగా తెలియకముందే ఒకరికి మద్దతుగా, మరొకరికి వ్యతిరేకంగా తీర్పులు వెలువడతాయి. వీడియో వైరల్ కావచ్చు.. కానీ నిజం మాత్రం దర్యాప్తుతోనే బయటపడాలి.సోషల్ మీడియా కోర్టు కాదు. వైరల్ వీడియో సాక్ష్యం కాదు. నెటిజన్ల కామెంట్ తీర్పు కాదు.
*మాట చిన్నదే.. ప్రభావం పెద్దది*
సోషల్ మీడియాలో స్పందించడం చాలా సులభం. ‘న్యాయం జరగాలి’, ‘చట్టపరంగా పోరాడండి’ అని చెప్పడం ఆవేదనలో ఉన్నవారికి ధైర్యాన్నిస్తుంది.కానీ ‘వదలొద్దు’, ‘ప్రతీకారం తీర్చుకోండి’, ‘మేమంతా మీతోనే ఉన్నాం’ వంటి వ్యాఖ్యలు ఇప్పటికే ఆవేశంలో ఉన్న వ్యక్తిని మరింత రెచ్చగొట్టే అవకాశం ఉంది. ప్రతి నేరానికి సోషల్ మీడియా వ్యాఖ్యలే కారణమని చెప్పలేం. కానీ మన మాటకు బాధ్యత మాత్రం ఉండాలి.కామెంట్ చేసే ముందు ఒక్కసారి ఆలోచించాలి. మన మాట సమస్యను చల్లారుస్తుందా? లేక మంటను మరింత పెంచుతుందా?
*రీల్స్ కోసం జీవితాన్ని బహిరంగం చేయొద్దు*
సోషల్ మీడియా వినియోగమే తప్పు కాదు. సాంకేతికత ఒక సాధనం. దాన్ని ఎలా ఉపయోగించాలో మనమే నిర్ణయించుకోవాలి.రీల్స్ చేయడం, యూట్యూబ్ ద్వారా ప్రతిభను చూపించడం తప్పు కాదు. కానీ వ్యక్తిగత జీవితంలోని ప్రతి అంశాన్ని బహిరంగం చేయడం, కుటుంబ సమస్యలను కంటెంట్గా మార్చడం, ప్రతి విషయానికీ నెటిజన్ల స్పందన కోసం ఎదురుచూడటం మాత్రం ఆలోచించాల్సిన అంశం.వ్యక్తిగత సమస్యకు పరిష్కారం కోసం సోషల్ మీడియా స్పందనపై ఆధారపడటం కంటే కుటుంబ సభ్యులు, నమ్మకమైన పెద్దలు, న్యాయ నిపుణులు, పోలీసులను ఆశ్రయించడం అవసరం.రీల్ కొన్ని సెకన్లది.. జీవితం ఒక్కటే. వ్యూస్ కంటే విలువలు ముఖ్యం.
*వార్త చెప్పాలి.. ఆవేశం పెంచకూడదు*
విషాద ఘటన జరిగిన వెంటనే వీడియోలు, ఇంటర్వ్యూలు, చర్చలు మొదలవుతాయి. ప్రజలకు సమాచారం అందించడం మీడియా బాధ్యతే. అయితే విషాదాన్ని సంచలనంగా మార్చకుండా బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరించాల్సిన అవసరం ఉంది.బాధితుల కన్నీళ్లు, ఆవేదనను పదేపదే చూపించడం వల్ల అవగాహన పెరుగుతుందా? లేక ఆవేశం పెరుగుతుందా? అనే ప్రశ్నను ప్రతి ఒక్కరూ వేసుకోవాలి.సమాజానికి సమాచారం అవసరం.. సంచలనం కాదు. అవగాహన అవసరం.. ఆవేశం కాదు.
*తల్లిదండ్రులు.. యువత గమనించాల్సిన అంశాలు*
పిల్లల చేతిలో సెల్ఫోన్ ఉండటం తప్పు కాదు. కానీ దాన్ని ఎలా వినియోగించాలో నేర్పడం అవసరం. ఏ కంటెంట్ చూడాలి? ఏ విషయాలను పంచుకోకూడదు? ఆన్లైన్లో వేధింపులు ఎదురైతే ఎవరిని ఆశ్రయించాలి? సోషల్ మీడియాలో వచ్చే ప్రతి మాటను ఎలా తీసుకోవాలి? అనే విషయాలపై తల్లిదండ్రులు పిల్లలతో మాట్లాడాలి.
నిఘా కంటే స్నేహపూర్వక సంభాషణ ముఖ్యం.
యువత కూడా ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. ఆవేశంలో తీసుకున్న ఒక్క నిర్ణయం జీవితాంతం వెంటాడవచ్చు. ఒక కామెంట్, ఒక వీడియో, ఒక గొడవ, ఒక క్షణిక ఆవేశం.. ఇవేవీ ఒక ప్రాణం కంటే విలువైనవి కావు.అన్యాయం జరిగిందని భావిస్తే ప్రతీకారానికి వెళ్లకుండా కుటుంబ సభ్యులు, పెద్దల సలహా తీసుకోవాలి. పోలీసులను, న్యాయ నిపుణులను ఆశ్రయించాలి. చట్టపరంగా న్యాయం కోసం పోరాడాలి.
ప్రతీకారం ధైర్యం కాదు.. చట్టబద్ధంగా న్యాయం కోసం నిలబడటమే బాధ్యత.
వైష్ణవి ఘటనలో ఎవరి తప్పు ఎంత? ఎవరి పాత్ర ఏమిటి? అన్నది దర్యాప్తు, న్యాయస్థానాలు తేల్చాల్సిన అంశం. అయితే ఈ ఘటన మన ముందుంచిన సామాజిక ప్రశ్న మాత్రం స్పష్టం.ఒక కుటుంబానికి జరిగిన విషాదం మరో కుటుంబాన్నీ నాశనం చేయకూడదు.ఒక ప్రాణం పోయిన తర్వాత మరో ప్రాణాన్ని తీసుకోవడం వల్ల గత నష్టం తిరిగి రాదు. కానీ రెండు కుటుంబాల్లో మాత్రం శాశ్వతమైన విషాదం మిగులుతుంది. ప్రతీకారం ఆవేదనకు ఉపశమనం ఇవ్వకపోగా.. కొత్త బాధితులను సృష్టిస్తుంది.అందుకే న్యాయం కోసం చట్టాన్ని ఆశ్రయిద్దాం.. ప్రతీకారం కోసం ప్రాణాలు తీయవద్దు.సోషల్ మీడియాను వినియోగిద్దాం.. కానీ దాని చేతిలో మన ఆలోచనలను పెట్టవద్దు.మరో కుటుంబం కన్నీరు పెట్టుకున్న తర్వాత స్పందించడం కంటే.. అలాంటి విషాదం మళ్లీ జరగకుండా చూడటమే నిజమైన సామాజిక బాధ్యత.
జి. అజయ్ కుమార్
