చదరంగం నేర్పేది గెలుపే కాదు.. జీవిత పాఠాలు కూడా

ఆలోచనకు పదును పెట్టే మేధో క్రీడ

పిల్లల్లో ఏకాగ్రత, వ్యూహాత్మక దృక్పథానికి చెస్ ఉత్తమ సాధనం

చెస్ సంస్కృతిని మరింత విస్తరించాల్సిన అవసరం

విజేత , ఎడిటర్ : ప్రపంచవ్యాప్తంగా జూలై 20ను అంతర్జాతీయ చెస్ దినోత్సవంగా నిర్వహిస్తున్నారు. ప్రపంచ చెస్ సమాఖ్య స్థాపనకు గుర్తుగా నిర్వహించే ఈ దినోత్సవం ఒక క్రీడను స్మరించుకునే సందర్భం మాత్రమే కాదు, మానవ మేధస్సు, ఆలోచనా శక్తి, వ్యూహాత్మక దృక్పథానికి ప్రతీకగా నిలిచిన చదరంగం విలువను మరోసారి గుర్తు చేసే రోజు కూడా. వేగం, శక్తి, శారీరక సామర్థ్యాలకు ప్రాధాన్యం పెరుగుతున్న నేటి కాలంలో ఆలోచన, ఓర్పు, ముందుచూపు ఎంత ముఖ్యమో చెస్ ప్రపంచానికి చాటిచెబుతోంది. చదరంగం భారతదేశంలో పుట్టిన ప్రాచీన క్రీడ అనే విషయాన్ని ప్రతి భారతీయుడు గర్వంగా గుర్తుంచుకోవాలి. ‘చతురంగం’గా ప్రారంభమైన ఈ ఆట ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించి కోట్లాది మంది అభిమానాన్ని సంపాదించింది. ఒకప్పుడు రాజులు, పండితుల మధ్య మాత్రమే ఆడే ఆటగా ఉన్న చెస్ నేడు పాఠశాలల నుంచి అంతర్జాతీయ వేదికల వరకు విస్తరించింది. మేధస్సుకు పరీక్ష పెట్టే ఈ ఆట దేశాల మధ్య సాంస్కృతిక వారధిగా కూడా నిలుస్తోంది. నేటి పిల్లల జీవితంలో మొబైల్ ఫోన్లు, సామాజిక మాధ్యమాలు, దృశ్య వినోదాల ప్రభావం పెరుగుతోంది. ఏకాగ్రత తగ్గడం, ఆలోచనా సామర్థ్యం దెబ్బతినడం, ఓర్పు తగ్గిపోవడం వంటి సమస్యలు తల్లిదండ్రులను ఆందోళనకు గురిచేస్తున్నాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో పిల్లలను చెస్ వైపు ప్రోత్సహించడం కాలానుగుణ అవసరంగా మారింది. ఒక ఎత్తు వేయడానికి ముందు అనేక అవకాశాలను విశ్లేషించే అలవాటు జీవితంలోని ప్రతి నిర్ణయంలోనూ ఉపయోగపడుతుంది.చెస్ కేవలం ఆట మాత్రమే కాదు. అది సమస్యలను విశ్లేషించే విధానాన్ని నేర్పుతుంది. తొందరపాటు నిర్ణయాల కంటే ఆలోచించి తీసుకున్న నిర్ణయాలే విజయాన్ని అందిస్తాయని బోధిస్తుంది. ప్రత్యర్థి ఎత్తును ముందుగానే ఊహించడం, పరిస్థితులకు అనుగుణంగా వ్యూహాన్ని మార్చుకోవడం, అపజయాన్ని అంగీకరించి తదుపరి అవకాశానికి సిద్ధపడడం వంటి జీవితానికి అవసరమైన ఎన్నో విలువలను చదరంగం అలవాటు చేస్తుంది. అందుకే దీనిని జీవితానికి ప్రతిబింబంగా పలువురు విశ్లేషకులు పేర్కొంటారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక పరిశోధనలు చెస్ ఆడే పిల్లల్లో ఏకాగ్రత, జ్ఞాపకశక్తి, గణిత నైపుణ్యం, విశ్లేషణా సామర్థ్యం మెరుగుపడుతున్నట్లు వెల్లడించాయి. చదువులో మాత్రమే కాకుండా నిర్ణయాలు తీసుకునే సామర్థ్యం కూడా పెరుగుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అందువల్ల విద్యా వ్యవస్థలో చెస్‌కు మరింత ప్రాధాన్యం కల్పించాల్సిన అవసరం ఉంది. కొన్ని రాష్ట్రాల్లో ఇప్పటికే పాఠశాల స్థాయిలో చెస్‌ను ప్రోత్సహిస్తున్నప్పటికీ, అది అన్ని ప్రాంతాలకు విస్తరించాల్సి ఉంది.భారత్ ప్రస్తుతం ప్రపంచ చెస్ శక్తిగా ఎదుగుతోంది. అనేక మంది యువ క్రీడాకారులు అంతర్జాతీయ పోటీల్లో అద్భుత విజయాలు సాధిస్తూ దేశ ఖ్యాతిని ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాటుతున్నారు. ఇది గర్వించదగ్గ పరిణామమే అయినప్పటికీ, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఇంకా అనేక మంది ప్రతిభావంతులు సరైన అవకాశాలు, శిక్షణ లేక వెనుకబడుతున్నారు. ప్రతి జిల్లాలో చెస్ అకాడమీలు, శిక్షణా కేంద్రాలు, పాఠశాల స్థాయి పోటీలు నిర్వహిస్తే మరింత మంది ప్రపంచస్థాయి క్రీడాకారులు తయారయ్యే అవకాశం ఉంది. డిజిటల్ సాంకేతికత చెస్‌కు కొత్త ఊపునిచ్చింది. ఇప్పుడు ప్రపంచంలోని ఏ మూలలో ఉన్న ఆటగాడితోనైనా క్షణాల్లో పోటీ పడే అవకాశం ఉంది. అయితే ఆన్‌లైన్ వేదికలపై మాత్రమే పరిమితం కాకుండా ప్రత్యక్ష పోటీలకు కూడా సమాన ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. చెస్ క్లబ్‌లు, గ్రంథాలయాలు, విద్యాసంస్థల్లో నిరంతర శిక్షణా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తే పిల్లల్లో ఆసక్తి మరింత పెరుగుతుంది. చెస్‌ను కేవలం పోటీ క్రీడగా కాకుండా మేధో వికాస కార్యక్రమంగా చూడాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.తల్లిదండ్రుల పాత్ర కూడా ఈ విషయంలో కీలకం. పిల్లలపై కేవలం మార్కుల ఒత్తిడి పెంచడం కాకుండా వారి ఆలోచనా సామర్థ్యాన్ని పెంచే కార్యకలాపాలకు ప్రోత్సాహం ఇవ్వాలి. రోజులో కొంత సమయం చెస్ ఆడే అలవాటు పెడితే పిల్లల్లో ఓర్పు, క్రమశిక్షణ, ఆత్మవిశ్వాసం, సమస్యలను పరిష్కరించే నైపుణ్యం పెరుగుతుంది. ఇది వారి విద్యా ప్రస్థానానికే కాకుండా భవిష్యత్ జీవితానికీ బలమైన పునాది అవుతుంది. అంతర్జాతీయ చెస్ దినోత్సవం ప్రతి ఏడాది వచ్చి వెళ్లే ఒక తేదీగా మాత్రమే మిగిలిపోకూడదు. చెస్ సంస్కృతిని సమాజంలో మరింత విస్తరించేందుకు ప్రభుత్వాలు, విద్యాసంస్థలు, క్రీడా సంఘాలు, తల్లిదండ్రులు కలిసి కృషి చేయాలి. ప్రతి గ్రామంలో, ప్రతి పాఠశాలలో, ప్రతి ఇంటిలో చదరంగం స్థానం సంపాదించినప్పుడే ఈ దినోత్సవం అసలు లక్ష్యం నెరవేరుతుంది.విజయం కోసం శక్తి ఒక్కటే సరిపోదని, సరైన సమయంలో సరైన నిర్ణయం తీసుకునే మేధస్సే నిజమైన బలమని చదరంగం ప్రపంచానికి నేర్పుతోంది. వేగంగా మారుతున్న ఈ యుగంలో భావితరాలకు అందించాల్సిన అత్యంత విలువైన సంపద ఆలోచించే శక్తి. ఆ శక్తిని పెంపొందించే అరుదైన సాధనంగా చెస్‌ను ప్రతి ఒక్కరూ ఆదరిస్తే, మేధస్సుతో ముందుకు సాగే సమాజ నిర్మాణానికి అది గొప్ప పెట్టుబడిగా నిలుస్తుంది.