ఆస్పత్రుల్లో ధరల బోర్డులు తప్పనిసరి!

– ఇక వైద్యం ఖర్చులపై దాపరికమెందుకు? 

– ఇంగ్లిష్‌తో పాటు స్థానిక భాషల్లోనూ ధరల ప్రదర్శనకు కేంద్రం సూచన

– బిల్లుల మోతకు అడ్డుకట్ట పడేనా? 

– ముందే ఖర్చు తెలుసుకొని వైద్యం పొందే అవకాశం..

– అమలులోనే అసలు సవాల్‌!

అనారోగ్యంతో ఆస్పత్రికి వెళ్తే వైద్యం కన్నా బిల్లు గురించే ఎక్కువ ఆందోళన చెందాల్సిన పరిస్థితులు ఎన్నో కనిపిస్తున్నాయి. చికిత్స ప్రారంభించే ముందు ఎంత ఖర్చవుతుందో స్పష్టత లేకపోవడం, వివిధ పరీక్షలు, మందులు, గది అద్దెలు, ఇతర వైద్య సేవల పేరుతో బిల్లు పెరుగుతుండటం రోగులు, వారి కుటుంబాలను ఆర్థికంగా ఇబ్బందులకు గురిచేస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఆస్పత్రుల్లో వైద్య సేవలకు సంబంధించిన ధరలను స్పష్టంగా ప్రదర్శించేలా చర్యలు తీసుకోవాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు సూచించింది. ఈ మేరకు కేంద్ర ఆరోగ్య కార్యదర్శి పుణ్య సలిల శ్రీవాస్తవ రాష్ట్రాల ప్రధాన కార్యదర్శులకు లేఖలు రాశారు. ధరల వివరాలను ఇంగ్లిష్‌తో పాటు స్థానిక భాషలోనూ రోగులకు సులభంగా కనిపించే ప్రదేశాల్లో ప్రదర్శించాలని కేంద్రం సూచించింది. వైద్య బిల్లులపై వివాదాలను తగ్గించడం, చికిత్స ఖర్చుల విషయంలో పారదర్శకత పెంచడం, రోగులకు సరైన నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం కల్పించడం ఈ చర్య ప్రధాన ఉద్దేశం. **అయితే, కేంద్రం సూచించిన ఈ విధానం క్షేత్రస్థాయిలో పక్కాగా అమలైతేనే సామాన్యులకు అసలైన ప్రయోజనం చేకూరుతుంది.

ధరలు ముందే తెలియక రోగులకు ఇబ్బందులు

ప్రస్తుతం అనేక కుటుంబాలు వైద్య ఖర్చుల కోసం అప్పులు చేయడం, ఆభరణాలు తాకట్టు పెట్టడం, పొదుపు చేసిన డబ్బును ఖర్చు చేయడం వంటి పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటున్నాయి. ముఖ్యంగా ప్రైవేటు ఆస్పత్రుల్లో చేరినప్పుడు చికిత్సకు ఎంత ఖర్చవుతుందనే విషయంపై ముందస్తు అవగాహన లేకపోతే కుటుంబ బడ్జెట్‌ తలకిందులవుతుంది.ఒకే రకమైన వైద్య సేవకు వేర్వేరు ఆస్పత్రుల్లో వేర్వేరు ధరలు ఉండవచ్చు. అయితే ఆ తేడాలకు కారణాలేమిటి? గది అద్దె ఎంత? వైద్యుడి కన్సల్టేషన్‌ ఫీజు ఎంత? రక్త పరీక్షలు, స్కానింగ్‌, ఇతర నిర్ధారణ పరీక్షలకు ఎంత చెల్లించాలి? శస్త్రచికిత్స ప్యాకేజీలో ఏయే సేవలు ఉంటాయి? ఏవి అదనంగా చెల్లించాలి? వంటి వివరాలు ముందుగానే తెలుసుకోవడం రోగుల హక్కులకు, ఆర్థిక ప్రణాళికకు కీలకం.ఈ వివరాలు స్పష్టంగా అందుబాటులో ఉంటే రోగులు తమ ఆర్థిక స్థోమతకు అనుగుణంగా వైద్య సేవలను ఎంచుకునేందుకు, అవసరమైనప్పుడు ప్రత్యామ్నాయ ఆస్పత్రుల ధరలను పోల్చుకునేందుకు అవకాశం ఏర్పడుతుంది.

ఇంగ్లిష్‌తో పాటు స్థానిక భాషలోనూ ధరల వివరాలు

ఆస్పత్రుల్లో ధరల బోర్డులు ఉన్నప్పటికీ, వాటిలోని వివరాలు అర్థంకాకపోతే సామాన్యులకు పెద్దగా ప్రయోజనం ఉండదు. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే రోగులు, వృద్ధులు, ఇంగ్లిష్‌ పరిజ్ఞానం తక్కువగా ఉన్నవారు వైద్య పరిభాషను అర్థం చేసుకోవడంలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటుంటారు.అందుకే ధరల వివరాలను ఇంగ్లిష్‌తో పాటు ఆయా ప్రాంతాల స్థానిక భాషల్లోనూ ప్రదర్శించాలని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది. తెలంగాణలో తెలుగు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో తెలుగు వంటి స్థానిక భాషల్లో వివరాలు అందుబాటులో ఉంటే రోగులు, వారి కుటుంబ సభ్యులు వైద్య సేవల ఖర్చును సులభంగా అర్థం చేసుకోగలుగుతారు.అంతేకాకుండా, ఆస్పత్రి ప్రవేశ ద్వారం, రిజిస్ట్రేషన్‌ కౌంటర్‌, బిల్లింగ్‌ విభాగం వంటి రోగులకు సులభంగా కనిపించే ప్రదేశాల్లో ధరల పట్టికలు ఉంచడం, అవసరమైనప్పుడు వివరమైన ధరల జాబితాను అందించడం ద్వారా ఈ విధానం మరింత ఉపయోగకరంగా మారుతుంది.

ఇప్పటికే నిబంధనలు.. ఇప్పుడు అమలుపై కేంద్రం దృష్టి

క్లినికల్‌ ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్స్‌ (రిజిస్ట్రేషన్‌ అండ్‌ రెగ్యులేషన్‌) చట్టం–2010, దానికి సంబంధించిన కేంద్ర ప్రభుత్వ నిబంధనలు–2012 ప్రకారం, ఆ చట్టం అమలులో ఉన్న రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లోని సంబంధిత వైద్య సంస్థలు తమ సేవలు, సదుపాయాలకు సంబంధించిన ధరలను స్పష్టంగా ప్రదర్శించాల్సి ఉంటుంది. ఈ చట్టం వర్తించని ప్రాంతాల్లో ఆయా రాష్ట్రాల ప్రత్యేక చట్టాలు, నిబంధనల ప్రకారం ఆస్పత్రుల వ్యవహారాలు నియంత్రించబడతాయి.ఆరోగ్యం రాష్ట్రాల పరిధిలోని అంశం కావడంతో సంబంధిత నిబంధనలను అమలు చేయడం, పర్యవేక్షించడం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల బాధ్యత. ఈ నేపథ్యంలో నిబంధనల అమలుపై సమీక్ష నిర్వహించి, సంబంధిత అధికారుల ద్వారా ఆస్పత్రుల్లో ధరల ప్రదర్శన జరిగేలా చర్యలు తీసుకోవాలని కేంద్రం కోరింది. అంటే, ఇది కేవలం ధరల బోర్డులు ఏర్పాటు చేయాలనే సూచన మాత్రమే కాదు.. ఇప్పటికే వర్తించే నిబంధనలు సక్రమంగా అమలవుతున్నాయా లేదా అన్న అంశంపై రాష్ట్రాలు దృష్టి సారించాలన్న కేంద్ర ప్రభుత్వం పిలుపునిచ్చింది.

ఈ విధానం అమలైతే ప్రజలకు కలిగే మేలు

1. వైద్య ఖర్చులపై ముందస్తు అవగాహన:

వైద్య పరీక్షలు, కన్సల్టేషన్‌, గది అద్దె, నిర్దిష్ట చికిత్సలు, శస్త్రచికిత్స ప్యాకేజీల ధరలు ముందే తెలిస్తే కుటుంబాలు తమ ఖర్చులను ప్రణాళికాబద్ధంగా నిర్వహించుకోగలుగుతాయి.

2. అనవసరమైన బిల్లింగ్‌ వివాదాలకు తగ్గుదల:

చికిత్సకు ముందు ప్రకటించిన ధరలు, చివరగా వసూలు చేసిన మొత్తాన్ని పోల్చుకునే అవకాశం ఉంటుంది. దీనివల్ల బిల్లులో స్పష్టత కోరేందుకు, అదనపు ఛార్జీలపై వివరణ అడిగేందుకు రోగులకు ఆధారం లభిస్తుంది.

3. ఆస్పత్రుల మధ్య ధరల పోలిక:

ఒకే తరహా వైద్య సేవలకు వేర్వేరు ఆస్పత్రులు ఎంత వసూలు చేస్తున్నాయో తెలుసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. అత్యవసరం కాని చికిత్సల విషయంలో రోగులు ధరతో పాటు వైద్య నాణ్యతను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకొని నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు.

4. మధ్యతరగతి, పేద కుటుంబాలకు ఊరట:

పరిమిత ఆదాయంతో జీవించే కుటుంబాలకు వైద్య ఖర్చులు పెద్ద భారంగా మారుతున్నాయి. ముందస్తు ధరల సమాచారం వల్ల అందుబాటులో ఉన్న నిధులు, ఆరోగ్య బీమా, ప్రభుత్వ పథకాల వినియోగం వంటి అంశాలపై ముందుగానే ప్రణాళిక చేసుకోవచ్చు.

5. ఆస్పత్రుల జవాబుదారీతనం పెరుగుతుంది:

ధరల వివరాలను బహిరంగంగా ఉంచడం వల్ల రోగులకు సమాచారం అందించే బాధ్యత పెరుగుతుంది. బిల్లింగ్‌ ప్రక్రియలో పారదర్శకత మెరుగుపడటంతో వైద్య వ్యవస్థపై ప్రజల విశ్వాసం పెరిగే అవకాశం ఉంది.

6. స్థానిక భాషలో సమాచారం అందరికీ అందుబాటులోకి

చదువుకున్నవారితో పాటు సాధారణ ప్రజలు కూడా తమకు అందిస్తున్న వైద్య సేవల ఖర్చును అర్థం చేసుకోగలుగుతారు. వైద్య నిర్ణయాలు తీసుకునేటప్పుడు రోగుల కుటుంబ సభ్యులు మరింత చురుకుగా పాల్గొనవచ్చు.

ధరల బోర్డు ఉంటేనే బిల్లు తగ్గినట్టా?

ఆస్పత్రుల్లో ధరల ప్రదర్శన వల్ల పారదర్శకత పెరుగుతుంది. అయితే ధరల బోర్డు ఏర్పాటు చేసినంత మాత్రాన వైద్య ఖర్చులు తగ్గిపోతాయని చెప్పలేం. రోగి పరిస్థితి, వ్యాధి తీవ్రత, అవసరమైన పరీక్షలు, మందులు, శస్త్రచికిత్సలో ఎదురయ్యే సమస్యలు, ఆస్పత్రిలో ఉండాల్సిన రోజులు వంటి అంశాల ఆధారంగా తుది బిల్లు మారవచ్చు.అందువల్ల ధరల పట్టికలో కేవలం ఒక మొత్తం పేర్కొనడం కాకుండా, ఆ ధరలో ఏమేమి ఉంటాయి? మందులు, వైద్య పరికరాలు, వైద్యుల ఫీజులు, పరీక్షలు, గది అద్దె ప్యాకేజీలో భాగమా? అదనపు ఖర్చులు ఎప్పుడు వస్తాయి? అనే వివరాలు కూడా స్పష్టంగా తెలియజేయాలి. ప్యాకేజీ ధరలు ప్రకటించినప్పుడు వాటి పరిధి, మినహాయింపులు వెల్లడిస్తేనే రోగులు నిజమైన ఖర్చును అంచనా వేయగలుగుతారు.

రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల పర్యవేక్షణ

ధరల ప్రదర్శన నిబంధనలు కాగితాలకే పరిమితం కాకుండా అమలయ్యేలా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పటిష్ఠమైన పర్యవేక్షణ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలి. జిల్లా వైద్య ఆరోగ్య శాఖ అధికారులు ఆస్పత్రులను తనిఖీ చేయాలి. ధరల పట్టికలు అందరికీ కనిపించేలా ఉన్నాయా? స్థానిక భాషలో వివరాలు అందుబాటులో ఉన్నాయా? ప్రకటించిన ధరలకు, వసూలు చేస్తున్న మొత్తాలకు మధ్య తేడాలు ఉన్నాయా? అనే అంశాలను పరిశీలించాలి.అలాగే రోగులు బిల్లులపై ఫిర్యాదు చేసేందుకు ప్రత్యేక హెల్ప్‌లైన్‌, ఆన్‌లైన్‌ ఫిర్యాదు వ్యవస్థ, జిల్లా స్థాయి పరిష్కార యంత్రాంగాన్ని బలోపేతం చేయాలి. నిబంధనలు ఉల్లంఘించిన ఆస్పత్రులపై వర్తించే చట్టాల ప్రకారం చర్యలు తీసుకోవాలి. ధరల వివరాలను క్రమం తప్పకుండా నవీకరించేలా చూడటంతో పాటు, రోగులకు వివరమైన బిల్లులు అందించే విధానాన్ని కూడా పర్యవేక్షించాలి.

విదేశీ రోగులకూ ధరల పారదర్శకత

విదేశాల నుంచి వైద్యం కోసం భారత్‌కు వచ్చే రోగులకు అందించే చికిత్స ప్యాకేజీల ధరలను కూడా స్పష్టంగా ప్రదర్శించేలా ప్రోత్సహించాలని కేంద్రం రాష్ట్రాలను కోరింది. మెడికల్‌, ఆయుష్‌ వీసాలపై వచ్చే విదేశీ రోగులకు చికిత్స ఖర్చులపై ముందస్తు అవగాహన కల్పించడం, బిల్లింగ్‌ వివాదాలను తగ్గించడం ఈ సూచన లక్ష్యం.

అమలులోనే అసలు పరీక్ష

ఆస్పత్రుల్లో ధరల ప్రదర్శన అనేది రోగులకు సమాచారం అందించే కీలక చర్య. కానీ దాని అసలైన ఫలితం ప్రభుత్వాల పర్యవేక్షణ, ఆస్పత్రుల పారదర్శకత, ఫిర్యాదుల పరిష్కారంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ధరల బోర్డులు ఉన్నాయా లేదా అన్నదానికే పరిమితం కాకుండా, రోగులకు ఉపయోగపడే సమాచారం ఉందా? ప్రకటించిన ధరలు నిజంగా పాటిస్తున్నారా? అదనపు ఛార్జీలకు సరైన వివరణ ఇస్తున్నారా? అనే అంశాలను పరిశీలించాలి.

వైద్యం వ్యాపార లావాదేవీగా మారకూడదు.. రోగి ఆర్థిక పరిస్థితిని ఆసరాగా చేసుకొని అన్యాయంగా వసూలు చేసే పరిస్థితులు ఉండకూడదు.** ధరల పారదర్శకత, నాణ్యమైన వైద్యం, బాధ్యతాయుతమైన బిల్లింగ్‌, సమర్థవంతమైన ఫిర్యాదుల పరిష్కారం కలిసివచ్చినప్పుడే ప్రజలకు నిజమైన ఉపశమనం లభిస్తుంది. కేంద్రం చేసిన సూచనలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు చిత్తశుద్ధితో అమలు చేస్తే వైద్య రంగంలో జవాబుదారీతనాన్ని పెంచే దిశగా ఇది కీలక ముందడుగు కాగలదు.