అవినీతి పట్టుబడుతోంది.. వ్యవస్థ ఎందుకు మారడం లేదు?

అక్షర ఆత్మ ఘోష…ఎడిటర్ వాయిస్

– నిశ్శబ్దానికి స్వరం… అక్షరానికి ఆత్మ…

– అవినీతి పట్టుబడుతోంది.. వ్యవస్థ ఎందుకు మారడం లేదు?

– లంచం తీసుకునే చేయి పట్టుబడుతోంది..

– కానీ లంచం పుట్టించే వ్యవస్థ ఎప్పుడు పట్టుబడుతుంది?

ఒక అధికారి లంచం తీసుకుంటూ ఏసీబీకి పట్టుబడ్డాడు.

మరో అధికారి అక్రమ ఆస్తుల కేసులో చిక్కుకున్నాడు.ఇంకొకరి ఇళ్లలో సోదాలు జరిగాయి.నగదు, ఆస్తుల పత్రాలు, బంగారం, ఇతర విలువైన వస్తువులు బయటపడుతున్నాయన్న వార్తలు వస్తున్నాయి… దర్యాప్తులు జరుగుతున్నాయి.. కేసులు నమోదవుతున్నాయి.కానీ ప్రజల మనసులో మాత్రం ఒక్కటే ప్రశ్న.ఇంత జరుగుతున్నా.. అవినీతి ఎందుకు తగ్గడం లేదు?ఇది ఒక అధికారి తప్పిదమా?ఒక శాఖ వైఫల్యమా?లేక మొత్తం వ్యవస్థలో పేరుకుపోయిన లోపమా?ఇదే ప్రశ్నను ఇప్పుడు అడగాల్సిన సమయం.పట్టుబడింది ఒక్క చేయి.. వెనుక ఉన్న వ్యవస్థ సంగతేంటి?

ఇటీవల తెలంగాణలో ఏసీబీ చర్యలు వరుసగా వెలుగులోకి వచ్చాయి.సెప్టెంబర్ 18న ములుగు జిల్లా గోవిందరావుపేటలో ఓ ఎమ్మార్వో రూ.14 వేల లంచం తీసుకుంటూ పట్టుబడ్డారని ఏసీబీ కేసును ది న్యూ ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ నివేదించింది. అదే సమయంలో రంగారెడ్డి జిల్లాలోని చెవెళ్ల సబ్‌ట్రెజరీ కార్యాలయంలో అధికారులు లంచం తీసుకుంటూ పట్టుబడిన ఘటన కూడా నమోదైంది.అంతకుముందు కీసరలో స్టేషన్ బెయిల్, కేసులో వేధింపులు లేకుండా ఉండేందుకు రూ.5 లక్షల లంచం డిమాండ్ చేశారన్న ఆరోపణలపై పోలీసు అధికారులపై ఏసీబీ చర్యలు తీసుకుంది.ఇక సెప్టెంబర్ 25న వెలువడిన మరో నివేదిక ప్రకారం, సస్పెండ్ అయిన ఓ డీఎస్పీ కు సంబంధించిన అనుమానిత బినామీలపై జరిగిన సోదాల్లో రూ.1.35 కోట్ల నగదు, విదేశీ కరెన్సీ, మద్యం లభించిందని ఏసీబీ తెలిపింది. ఇది దర్యాప్తులో ఉన్న ఆరోపణల విషయం తుది న్యాయ నిర్ణయం ఇంకా వేరే అంశం.

నిమ్స్ కు చెందిన ఓ అదనపు మెడికల్ సూపరింటెండెంట్‌పై నమోదైన అక్రమ ఆస్తుల కేసులో పత్రాల విలువ సుమారు రూ.6.13 కోట్లుగా, మార్కెట్ విలువ రూ.100 కోట్లకు మించి ఉండవచ్చని ఏసీబీ అంచనా వేసినట్లు నివేదించబడింది. ఈ ఆరోపణలు కూడా దర్యాప్తు పరిధిలోనే ఉన్నాయి.

ఇలాంటి ఘటనలు బయటపడిన ప్రతిసారీ ప్రభుత్వం స్పందిస్తుంది.ఏసీబీ దర్యాప్తు చేస్తుంది.అధికారి సస్పెండ్ అవుతాడు.కేసు కోర్టుకు వెళ్తుంది.కానీ అంతటితో ప్రజల సమస్య పరిష్కారమైందా? లంచం ఎందుకు పుడుతోంది? సాధారణ పౌరుడు ప్రభుత్వ కార్యాలయానికి వెళ్లినప్పుడు అతని చేతిలో ఫైలు ఉంటుంది.ఆ ఫైలుకు నిబంధన ఉంటుంది.ఆ పనికి గడువు ఉంటుంది.ఆ సేవకు ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన విధానం ఉంటుంది.అయితే మధ్యలో ఎందుకు ఒక అనధికారిక ధర పుడుతోంది?“పని చేయాలంటే డబ్బు ఇవ్వాలి” అనే పరిస్థితి ఎలా ఏర్పడుతోంది?ఇది కేవలం లంచం తీసుకున్న వ్యక్తి తప్పు కాదు.పని ఆలస్యం చేసే విధానం ఉందా? అధికారి నిర్ణయానికి అతిగా ఆధారపడే వ్యవస్థ ఉందా? మధ్యవర్తులకు తలుపులు తెరిచి ఉన్నాయా?పౌరుడికి తన దరఖాస్తు ఎక్కడ ఉందో తెలుసుకునే అవకాశం లేదా?ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వెతకకుండా కేవలం ఒకరిని పట్టుకోవడం ద్వారా అవినీతి మూలాలను తొలగించగలమా?

ఏసీబీ అవసరం.. కానీ ఏసీబీ ఒక్కటే సరిపోదు

అవినీతిపై నిఘా, ట్రాప్‌లు, సోదాలు, కేసులు అవసరమే.అవి వ్యవస్థలో భయం కలిగిస్తాయి.అవినీతికి పాల్పడేవారిపై చట్టపరమైన చర్యకు మార్గం చూపుతాయి.కానీ ఒక ప్రశ్న మిగిలిపోతుంది.ఏసీబీ ఎంత మందిని పట్టుకుంది? అనేది మాత్రమే కాదు..ఏసీబీ పట్టుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఎందుకు వచ్చింది? అనేదే అసలు ప్రశ్న.ప్రభుత్వ సేవలు పూర్తిగా డిజిటల్ అయితే?ఫైల్ ఎక్కడ ఉందో ప్రజలకు కనిపిస్తే?ప్రతి సేవకు గడువు నిర్దేశిస్తే?గడువు దాటితే బాధ్యుడైన అధికారి ఎవరో స్పష్టంగా ఉంటే?మధ్యవర్తుల అవసరం తగ్గితే?అప్పుడు లంచానికి ఉన్న అవకాశాలు కూడా తగ్గుతాయి.అవినీతిని పట్టుకోవడం ఒక దశ.అవినీతికి అవకాశం లేకుండా వ్యవస్థను మార్చడం అసలు లక్ష్యం కావాలి.

అధికారికి భయం ఉండాలి.. ప్రజకు కాదు

ప్రభుత్వ కార్యాలయానికి వెళ్లే పౌరుడు తన హక్కు కోసం వెళ్లాలి.అధికారిని చూసి భయపడకూడదు.“నా పని ఆగిపోతుందేమో” అనే భయం ఉండకూడదు.“ఎవరినైనా కలుపుకోకపోతే ఫైలు కదలదేమో” అనే అనుమానం ఉండకూడదు.“ఎంత ఇవ్వాలి?” అనే ప్రశ్న అతని అవసరంలో భాగం కాకూడదు.ప్రభుత్వ కార్యాలయం ప్రజలను సేవించడానికి ఉంది.ప్రజలు కార్యాలయాల చుట్టూ తిరగడానికి కాదు.అధికారం అంటే అధికారం చూపడం కాదు.. బాధ్యత వహించడం.

అధికారులపై నిఘా మాత్రమే కాదు.. వ్యవస్థపై కూడా నిఘా కావాలి

ఒక శాఖలో తరచూ అవినీతి ఆరోపణలు వస్తున్నాయంటే, ప్రతి కేసును విడివిడిగా చూడటం సరిపోదు.ఆ శాఖలో ఏ దశలో అవినీతికి అవకాశం ఏర్పడుతోంది?ఫైల్ ఏ దశలో ఆగుతోంది?ఏ సేవ కోసం ప్రజలు ఎక్కువసార్లు కార్యాలయానికి రావాల్సి వస్తోంది?ఎక్కడ మధ్యవర్తుల ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంది?ఏ అధికారి వద్ద అధిక నిర్ణయాధికారం కేంద్రీకృతమై ఉంది?ఇలాంటి ప్రశ్నలకు సమాధానాలు కనుక్కోవాలి.వ్యక్తిని మార్చడం కంటే ప్రక్రియను మార్చడం ముఖ్యం.

పాలకులకు కొన్ని సూటి ప్రశ్నలు

ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో ప్రజల పనులకు నిర్ణీత గడువులు నిజంగా అమలవుతున్నాయా?

ప్రజలు లంచం ఇవ్వకుండా తమ పని పూర్తిచేసుకునేలా ప్రతి శాఖలో పారదర్శక వ్యవస్థ ఉందా?

మధ్యవర్తులు లేకుండా ప్రభుత్వ సేవలు అందే విధానం ఎంతవరకు పనిచేస్తోంది?

ఒక శాఖలో అవినీతి కేసు బయటపడిన తర్వాత, ఆ ఒక్క అధికారిపై చర్యతో ఆగిపోతున్నారా? లేక మొత్తం ప్రక్రియను సమీక్షిస్తున్నారా?అవినీతి ఆరోపణలపై చర్య తీసుకున్న తర్వాత, ఆ వ్యవస్థలో మార్పు జరిగిందా లేదా అన్నది ఎవరు కొలుస్తున్నారు?ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ప్రజలకు తెలియాలి.

ప్రజల బాధ్యత కూడా ఉంది.. కానీ మొత్తం భారం ప్రజలపై కాదు

అవినీతిని ప్రోత్సహించే మరో అంశం “నా పని త్వరగా పూర్తవ్వాలి.. ఎంతైనా ఇస్తాను” అనే మనస్తత్వం.అది కూడా మారాలి.లంచం అడిగినప్పుడు ఫిర్యాదు చేయడానికి ప్రజలకు భద్రమైన, సులభమైన మార్గం ఉండాలి.అయితే “ప్రజలు లంచం ఇవ్వకూడదు” అని చెప్పడం మాత్రమే సరిపోదు.లంచం అడిగే పరిస్థితి రాకుండా ప్రభుత్వ వ్యవస్థను రూపొందించడం కూడా ప్రభుత్వ బాధ్యతే.పౌరుడికి తన హక్కు తెలుసుండాలి.అధికారికి తన బాధ్యత తెలుసుండాలి.ప్రభుత్వానికి తన జవాబుదారీతనం తెలుసుండాలి.అప్పుడే వ్యవస్థలో మార్పు మొదలవుతుంది.

అవినీతిపై యుద్ధం.. ఫలితం ఎక్కడ కనిపించాలి?

ఏసీబీ దాడి జరిగిన రోజున వార్త వస్తుంది.అధికారి పట్టుబడ్డాడని ప్రజలకు తెలుస్తుంది.కానీ ఒక నెల తర్వాత?ఆ కార్యాలయంలో పరిస్థితి మారిందా?ఆ శాఖలో ప్రజల పనులు వేగంగా జరుగుతున్నాయా?మధ్యవర్తుల ప్రభావం తగ్గిందా?లంచం అడిగే ధైర్యం తగ్గిందా?ఈ ఫలితాలే అసలు కొలమానం.లేకపోతే ఏసీబీ దాడులు వార్తలుగా మిగిలిపోతాయి.కేసులు ఫైళ్లుగా మారతాయి.ప్రజల సమస్య మాత్రం అలాగే ఉంటుంది.

ప్రజాస్వామ్యంలో అధికారం ప్రజల కోసం…

అధికారి ప్రభుత్వ ప్రతినిధి అతని ముందు నిలబడే పౌరుడు ప్రభుత్వానికి శత్రువు కాదు.అతను ప్రభుత్వ సేవ పొందడానికి వచ్చిన వ్యక్తి.అందుకే ప్రభుత్వ కార్యాలయంలో పౌరుడికి గౌరవం ఉండాలి.సేవకు సమయం ఉండాలి.నిర్ణయానికి పారదర్శకత ఉండాలి.తప్పుకు జవాబు దారీతనం ఉండాలి.లంచం తీసుకున్నవాడిని పట్టుకోవడం చట్టం పని.లంచం తీసుకునే పరిస్థితిని తొలగించడం పాలన పని.అవినీతిపై పోరాటం అంటే కేవలం సోదాలు కాదు. అరెస్టులు కాదు. సస్పెన్షన్లు కాదు.అవినీతి పుట్టించే రంధ్రాలను మూసివేయడం.ప్రజల పనులను పారదర్శకంగా చేయడం.అధికారాన్ని జవాబు దారీతనంతో కట్టిపడేయడం.ప్రజలకు తమ హక్కులపై నమ్మకం కల్పించడం.ఇదే అసలు సంస్కరణ.ఒక అధికారి పట్టుబడినప్పుడు మనం చప్పట్లు కొట్టవచ్చు.కానీ అదే కార్యాలయంలో రేపు మరో అధికారి లంచం అడగకుండా ఉండే వ్యవస్థను నిర్మించిన రోజే నిజమైన విజయం.ఎందుకంటే అవినీతిపరుడిని పట్టుకోవడం అంతిమ లక్ష్యం కాదు..అవినీతికి అవకాశం లేకుండా వ్యవస్థను మార్చడమే అసలు లక్ష్యం.

ప్రజల కష్టాలను ప్రశ్నించని అక్షరం.. అక్షరం కాదు.అధికారపు తప్పును ప్రశ్నించని మాట.. ప్రజా స్వరం కాదు.ప్రజల హక్కును గుర్తుచేయని కలం.. కలం కాదు.అక్షరం ప్రశ్నించాలి..పాలన సమాధానం చెప్పాలి..వ్యవస్థ మారాలి..ప్రజలకు న్యాయం జరగాలి.

డా. బి అనిల్ కుమార్ ఎడిటర్ : 7702866885

ఇదే మా అక్షర ఆత్మ ఘోష

“నిశ్శబ్దానికి స్వరం… అక్షరానికి ఆత్మ…