కరుగుతున్న ధ్రువాలు.. వేడెక్కుతున్న సముద్రాలు.. మారుతున్న వాతావరణం

ఎల్‌నినోతో పెరుగుతున్న వేడి ముప్పు.. భారత్‌కూ పెను సవాలే

భూమి వాతావరణ వ్యవస్థలో వేగంగా మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. ధ్రువాల్లో మంచు కరుగుతోంది.. సముద్రాలు వేడెక్కుతున్నాయి.. సముద్రమట్టాలు పెరుగుతున్నాయి.. అకాల వర్షాలు, కరువులు, తీవ్ర ఉష్ణోగ్రతలు పెరుగుతున్నాయి. మానవ కార్యకలాపాల కారణంగా పెరుగుతున్న గ్రీన్‌హౌస్‌ వాయువులు దీర్ఘకాలిక భూతాపానికి ప్రధాన కారణం కాగా.. ఎల్‌నినో వంటి సహజ వాతావరణ పరిణామాలు పరిస్థితులను మరింత సంక్లిష్టం చేస్తున్నాయి.

ధ్రువాల నుంచి మొదలై..

ఆర్కిటిక్‌ మంచు సూర్యకాంతిని ప్రతిఫలిస్తూ భూమి ఉష్ణ సమతుల్యాన్ని కాపాడుతుంది. మంచు విస్తీర్ణం తగ్గితే సముద్ర జలాలు మరింత వేడిని గ్రహిస్తాయి. మరోవైపు అంటార్కిటికాలో భూభాగంపై ఉన్న మంచు కరిగి సముద్రాల్లోకి చేరితే సముద్రమట్టాలు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. దీంతో తీరప్రాంతాలు, జీవవైవిధ్యం, ప్రజల జీవనోపాధిపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.సముద్రాలు భూమి వ్యవస్థలో పెరుగుతున్న అదనపు వేడిలో అధిక భాగాన్ని గ్రహిస్తున్నాయి. ఫలితంగా వర్షపాతం తీరు, గాలుల కదలికలు, సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థల్లో మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. ఒకచోట కుండపోత.. మరోచోట వర్షాభావం.. ఇంకొకచోట తీవ్ర వేడి.. ఇలా వాతావరణంలో తీవ్ర వ్యత్యాసాలు కనిపిస్తున్నాయి.

ఎల్‌నినోతో వేడి ముప్పు...

ప్రశాంత మహాసముద్రంలోని మధ్య, తూర్పు ప్రాంతాల ఉపరితల జలాలు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా వేడెక్కే పరిస్థితిని ఎల్‌నినో అంటారు. ఇది ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతలు, వర్షపాతంపై ప్రభావం చూపగలదు. అయితే ప్రతి కరువుకూ, ప్రతి భారీ వర్షానికీ ఎల్‌నినోనే కారణం కాదు. ఇతర సముద్ర, వాతావరణ వ్యవస్థలూ కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.

క్లైమేట్‌ ఇంపాక్ట్‌ ల్యాబ్‌ అంచనా ప్రకారం.. 2026 జూన్‌ నుంచి 2027 ఫిబ్రవరి వరకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 4.51 లక్షల అదనపు ఉష్ణ సంబంధిత మరణాలు సంభవించే అవకాశం ఉంది. 2026 సెప్టెంబరు నుంచి 2027 ఫిబ్రవరి వరకు ఈ సంఖ్య సుమారు 2.39 లక్షలుగా ఉండొచ్చని అంచనా. ఇవి ఖచ్చితమైన సంఖ్యలు కాకుండా వాతావరణ పరిస్థితులు, ఉష్ణోగ్రతలు, ప్రజారోగ్య చర్యల ఆధారంగా మారే అంచనాలు.

భారత్‌పైనా ప్రభావం..

అదే కాలంలో భారత్‌లో సుమారు 15,800 అదనపు ఉష్ణ సంబంధిత మరణాలు సంభవించే అవకాశం ఉందని అంచనా పేర్కొంది. డిసెంబరు నుంచి ఫిబ్రవరి మధ్య ఈ సంఖ్య సుమారు 7,400 వరకు ఉండొచ్చని తెలిపింది.అయితే వాస్తవ పరిస్థితులు ఉష్ణోగ్రతల తీవ్రత, ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలు, ప్రజారోగ్య చర్యలు, ప్రజల అనుసరణ సామర్థ్యంపై ఆధారపడి ఉంటాయి. అందుకే ప్రమాదం పెరిగిన తర్వాత స్పందించడం కంటే.. ముందుగానే సిద్ధం కావడం అత్యవసరం.

రైతుకూ తప్పని తిప్పలు...

వాతావరణ మార్పుల ప్రభావం వ్యవసాయంపైనా స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. వర్షాలు ఆలస్యం కావడం.. అకాల వర్షాలు.. దీర్ఘకాలిక వర్షాభావం.. అధిక ఉష్ణోగ్రతలు.. సాగునీటి కొరత.. ఇవన్నీ పంటల దిగుబడిపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి.విత్తనం నుంచి కోత వరకు వాతావరణ అనిశ్చితి రైతుకు కొత్త సవాలుగా మారుతోంది. పంటల కాలచక్రాలు మారడం, చీడపీడల ఉద్ధృతి, నీటి లభ్యతలో మార్పులు రైతు పెట్టుబడి, ఆదాయంపై ప్రభావం చూపవచ్చు.అందువల్ల వాతావరణ మార్పు కేవలం పర్యావరణ సమస్య కాదు.. ఆహార భద్రత, రైతు ఆదాయం, ప్రజల జీవనోపాధికి సంబంధించిన అంశం కూడా.

నగరాలూ ఉడుకుతున్నాయ్‌

కాంక్రీట్‌ భవనాలు, డాంబర్‌ రహదారులు, తగ్గుతున్న పచ్చదనం నగరాల్లో ‘అర్బన్‌ హీట్‌ ఐలాండ్‌’ ప్రభావాన్ని పెంచుతున్నాయి. దీంతో పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఉష్ణోగ్రతలు మరింత తీవ్రంగా అనిపించే పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది.చెట్ల సంరక్షణ, అర్బన్‌ ఫారెస్టులు, వర్షపు నీరు భూమిలోకి ఇంకేలా చర్యలు, బహిరంగ ప్రదేశాల పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. అదే సమయంలో వేడి తరంగాలపై ముందస్తు హెచ్చరికలు, తాగునీటి సదుపాయాలు, చల్లటి విశ్రాంతి కేంద్రాలు, ఆసుపత్రుల్లో అత్యవసర ఏర్పాట్లు అవసరం.వృద్ధులు, చిన్నారులు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు, ఎండలో పనిచేసే కార్మికులపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టాలి.

ఇప్పుడే మేల్కోవాలి :

కార్బన్‌ ఉద్గారాలను తగ్గించడం, పునరుత్పాదక ఇంధనాలను ప్రోత్సహించడం, అడవులను రక్షించడం, పచ్చదనాన్ని పెంచడం, నీటి వనరులను సంరక్షించడం, వాతావరణ అనుకూల వ్యవసాయాన్ని ప్రోత్సహించడం ఇకపై ఐచ్ఛికం కాదు.

ధ్రువాల్లో కరుగుతున్న మంచు నుంచి.. వేడెక్కుతున్న సముద్రాల వరకు.. మారుతున్న వర్షపాతం నుంచి.. పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతల వరకు ప్రతి పరిణామం ఒక హెచ్చరికే.భూగోళం ఇస్తున్న సంకేతాలను ఇప్పుడే గమనించాలి.రేపటి విపత్తు కోసం ఎదురుచూడకుండా.. నేటి నుంచే చర్యలు మొదలుపెట్టాలి.

*జి. అజయ్ కుమార్*

*వ్యవసాయ నిపుణులు*